1 marca 2009 r. weszła w życie
Umowa między
Rzeczypospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki o zabezpieczeniu
społecznym.
Zakresem przedmiotowym Umowy objęte są następujące świadczenia
pieniężne z ubezpieczeń społecznych realizowane przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych: emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego
stanu zdrowia, renty rodzinne, jednorazowe odszkodowania z tytułu wypadków
przy pracy i chorób zawodowych i renty z tytułu wypadków przy pracy i
chorób zawodowych, zasiłki pogrzebowe.
Po stronie amerykańskiej umowa dotyczy świadczeń przysługujących z
amerykańskiego federalnego systemu ubezpieczeń emerytalnych, rodzinnych
oraz z tytułu niezdolności do pracy.
Umowa dotyczy uprawnień osób, które podlegają lub podlegały ubezpieczeniom
społecznym w jednym lub obu państwach (Polsce i USA), jak również osób
wywodzących od nich swoje prawa, np. członków rodziny.
W zakresie dotyczącym świadczeń emerytalno-rentowych Umowa obejmuje
swymi postanowieniami:
- osoby, które są lub były ubezpieczone z tytułu zatrudnienia lub pracy
na własny rachunek w obu państwach (Polsce i USA), bez względu na miejsce
zamieszkania takich osób;
- osoby, które są lub były ubezpieczone (pracowały) w jednym z tych
państw, a zamieszkują w drugim (np. osoba która pracowała w Polsce, a
obecnie mieszka w USA);
- osoby wywodzące swoje prawa pochodne od ww. ubezpieczonych (m.in.
członkowie rodziny ubiegający się o rentę rodzinną po osobie, która
pracowała i podlegała ubezpieczeniom społecznym w Polsce i USA).
Umowa reguluje sposób ustalania i obliczania wysokości emerytur i rent
w odniesieniu do osób, które pracowały, a tym samym podlegały
ubezpieczeniom społecznym w obu państwach - Stronach Umowy.
Osoba zainteresowana, która posiada okresy ubezpieczenia w Polsce i w USA,
może uzyskać emeryturę lub rentę z obydwu państw, o ile spełni warunki
nabycia uprawnień do tych świadczeń przewidziane w przepisach prawnych
każdego z ww. państw. Prawo do emerytury lub renty ustalane jest
równolegle przez instytucje właściwe w Polsce i w USA.
Przy ustalaniu emerytur i rent zgodnie z Umową zastosowanie znajduje
zasada uwzględniania (sumowania) okresów ubezpieczenia przebytych w obu
państwach, zgodnie z którą, jeżeli ustawodawstwo polskie lub amerykańskie
uzależnia nabycie prawa do emerytury lub renty od posiadania okresów
ubezpieczenia, uwzględnieniu podlegają, o ile to konieczne, okresy
ubezpieczenia przebyte w obu państwach, pod warunkiem, że okresy te nie
pokrywają się w czasie.
Dla uzyskania emerytury lub renty z Polski lub z USA konieczne jest
spełnienie warunków wymaganych przez ustawodawstwo krajowe każdego z tych
państw.
Dla nabycia prawa do emerytury wymagane jest osiągnięcie odpowiedniego
wieku emerytalnego przewidzianego w danym państwie. Osoba zainteresowana
musi także spełnić inne warunki, w tym warunki dotyczące odpowiednio
długiego stażu emerytalnego (okres ubezpieczenia). Osobom, które mają
niewystarczający staż emerytalny do uzyskania emerytury lub renty w Polsce
lub USA, umowa gwarantuje sumowanie okresów ubezpieczenia w obu krajach
dla nabycia prawa do świadczeń.
Szczegółowe informacje nt. treści i zakresu zastosowania przepisów
Umowy można znaleźć na stronie: www.zus.pl/default.asp?p=4&id=2402 oraz
w:
1. Departament Rent Zagranicznych w Centrali ZUS
ul. Senatorska 10
00-082 Warszawa
tel. + 48 22-826-05-53
tel. 0-048 22-826-07-63
e-mail: drz@zus.pl
2. I Oddział ZUS w Warszawie - Wydział Realizacji Umów
Międzynarodowych
ul. Kasprowicza 151
01-949 Warszawa
tel. + 48 22 569-36-04
+ 48 22 569-36-13
+ 48 22 569-35-93
3. Terenowe jednostki organizacyjne ZUS - w zakresie podstawowym
4. Biuro Świadczeń z Centrali KRUS (Kasa Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego)
Al. Niepodległości 190
00-608 Warszawa
tel. + 48 22 592-64-12
e-mail: bs@krus.gov.pl
Informacji na temat stosowania postanowień Umowy w zakresie świadczeń
emerytalno-rentowych na podstawie prawa amerykańskiego udzielają:
1. Federal Benefis Unit (Federalne Biuro Świadczeń)
Ambasada USA w Warszawie
ul. Piękna 12
00-539 Warszawa
tel. + 48 22 504 21-12
fax: + 48 22 504-21-22
e-mail: fbuwarsaw@state.gov
2. Social Security Administration w Baltimore OIO Totalization
P.O. Box 17769
Baltimore, MD 21235
3. Placówki terenowe Social Security (field offices) - w podstawowym
zakresie
Szczegółowe informacje po polsku:
http://www.zus.pl/default.asp?p=4&id=2402
Szczegółowe informacje po angielsku:
http://www.ssa.gov/international/Poland.html
